Türkiye’de Yangın Güvenliği Mevzuatının Tarihsel Gelişimi
1966–2007: Mevzuatın Temelleri Atılıyor
Türkiye’deki yangın güvenliği mevzuatının kökleri 1966 yılında çıkarılan “Devlet Tarafından Kullanılan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” ile başlar. Bu ilk düzenleme yalnızca kamu binalarını kapsıyordu.
Zaman içinde farklı kurumlar ve şehirler kendi düzenlemelerini hayata geçirdi:
| Yıl | Düzenleme |
|---|---|
| 1966 | Devlet Tarafından Kullanılan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| 1973 | Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerleri Tüzüğü |
| 1992 | İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yangından Korunma Yönetmeliği |
| 1994 | Kamu Binalarının Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik |
| 2002 | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (kapsamlı ilk ulusal düzenleme) |
| 2007 | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (hâlihazırda yürürlükte) |
2007 Yönetmeliği: Yapısı ve Revizyonları
Hâlen yürürlükte olan 2007 tarihli yönetmelik, 12 Kısım, 45 Bölüm, 171 Madde ve 14 Ek‘ten oluşmaktadır. Bu yönetmelik 2009, 2015, 2021 ve 2024 yıllarında maddesel revizyonlara tabi tutulmuştur.
Yönetmeliğin kısım yapısı şu şekildedir:
- Birinci Kısım: Genel Hükümler, Kullanım ve Tehlike Sınıfları
- İkinci Kısım: Genel Yangın Güvenliği Hükümleri
- Üçüncü Kısım: Kaçış Yolları ve Kaçış Merdivenleri
- Dördüncü Kısım: Bina Bölümleri ve Tesisler
- Beşinci Kısım: Elektrik Tesisatı ve Sistemleri
- Altıncı Kısım: Duman Kontrol Sistemleri
- Yedinci Kısım: Yangın Söndürme Sistemleri
- Sekizinci Kısım: Tehlikeli Maddelerin Depolanması
- Dokuzuncu Kısım: Yangın Güvenliği Sorumluluğu ve Denetim
- Onuncu Kısım: Mevcut Binalar
- Onbirinci Kısım: Tarihi Yapılar
- Onikinci Kısım: Son Hükümler
2026 Taslağı: Kapsamlı Bir Yeniden Yapılanma
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından görüşe sunulan taslak yönetmelik, mevcut yönetmelik maddelerinin %70’inden fazlasında değişiklik içermesi nedeniyle tamamen yeni bir yönetmelik olarak hazırlanmıştır.
Taslak yönetmeliğin yapısı: 11 Kısım, 45 Bölüm, 145 Madde ve 16 Ek.
Mevcut yönetmeliğe kıyasla daha az madde içermesine karşın içerik olarak çok daha kapsamlı ve güncel teknolojilere uyarlanmış hükümler barındırmaktadır.
Neden Yeni Bir Yönetmeliğe İhtiyaç Var?
Son yıllarda yaşanan yangın felaketleri, teknolojik gelişmeler ve uluslararası standartlarla uyum zorunluluğu yeni bir yönetmelik ihtiyacını doğurmuştur. Özellikle:
- Elektrikli araç şarj sistemlerinin yaygınlaşması
- Binalara entegre güneş enerjisi sistemleri
- Tarihi yapılar için özelleştirilmiş hükümler
- Yangın güvenlik uzmanları için mevzuat altyapısı eksikliği
- Periyodik denetim mekanizmalarının yetersizliği
Sıkça Sorulan Sorular
BYKHY’nin son revizyonu hangi tarihte yapılmıştır?
2007 yönetmeliğinin en son revizyonu 2024 yılında gerçekleştirilmiştir. Kapsamlı bir güncelleme için ise 2026 yürürlüğe girişi hedeflenen taslak yönetmelik çalışması sürmektedir.
Yeni taslak yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek?
2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Taslak, paydaşların görüşüne sunulmuş olup henüz kesinleşmemiştir.
Mevcut 2007 yönetmeliği ile taslak arasındaki en temel fark nedir?
Mevcut yönetmelik 171 maddeden oluşurken taslak 145 maddeye indirilmiş; buna karşın elektrikli araç şarj sistemleri, güneş enerjisi entegrasyonu ve periyodik denetim gibi yeni konular eklenmiştir.
2002 yönetmeliği hâlâ geçerli midir?
Hayır, 2007 yönetmeliği 2002 tarihli yönetmeliğin yerini almıştır. Ancak 2002–2007 arasında ruhsat alıp uygunluk belgesi alan yapılar için özel geçiş hükümleri uygulanmaktadır.
Yönetmelik hangi yapıları kapsamaz?
Türk Silahlı Kuvvetlerine ait yapılar ve nükleer tesisler kapsam dışındadır. Taslak yönetmelikte bu listeye enerji santralleri, şalt merkezleri ve tarihi yapılar da eklenmiştir.