Evet. Binalarda Yangından Korunma Hakkında Yönetmelik (BYKH) kapsamındaki yapılarda periyodik kontrol ve yangın güvenlik raporu zorunlu hale geliyor. Yapı kullanma izni, yapı kayıt belgesi veya yapı ruhsatı bulunan tüm yapılar kapsama giriyor. Periyodik kontrol hükümleri 1 Ocak 2028 tarihinde yürürlüğe girecek.

Periyodik kontrol hükümleri: 1 Ocak 2028
Geçiş dönemi: Mevcut yapılar için başvurular 1 Ocak 2028 – 31 Aralık 2028 arasında yapılabilir; bu başvurularda kontrol başvuru tarihinden itibaren 1 yıl içinde gerçekleştirilir.
Diğer hükümler (YGU eğitimi, yetki belgesi vb.): Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Hayır. Kontrol periyotları bina tipine ve risk düzeyine göre 3 ile 5 yıl arasında değişiyor:

Bina Türü / Durum	Periyot	Gerekli YGU
Yüksek tehlikeli endüstriyel / depolama tesisleri	3 yıl	YGU-3 + YGU-K
Otel (25 oda üstü), büro/ticari/kurumsal (1.000 m² üstü), konut (51,50 m üstü)	4 yıl	YGU-2 veya 3
Düşük riskli konutlar, küçük ölçekli ticari yapılar	5 yıl	YGU-1, 2 veya 3

Karma kullanım sınıflı binalarda en kısa periyot uygulanır.

Hayır. Bina sahibi doğrudan uzman seçemez. Periyodik kontrol süreci mahalli itfaiye teşkilatı üzerinden yürütülür. Amaç, ticari ilişki ve çıkar çatışmasını önlemektir. YGU’nun göreve atanması, itfaiyenin görevlendirmesiyle gerçekleşir.

Küçük eksiklikler: 20 iş günü süre verilir.
Büyük eksiklikler: YGU veya itfaiye, ilgili idareye (belediye vb.) bildirir. İlgili idarece 6 aya kadar süre tanınır; esaslı tadilat gerekiyorsa süre, yapı kullanma izin ruhsatının onay tarihinden itibaren başlar.
Süre sonunda hâlâ giderilmezse 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 42 kapsamında idari para cezası ve faaliyetin durdurulması gündeme gelebilir.

Aşağıdaki kurumlara ait harekat, eğitim, savunma ve sivil savunma amaçlı yapılar yönetmelik kapsamı dışında tutulmuştur:

• Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK)
• Jandarma Genel Komutanlığı
• Sahil Güvenlik Komutanlığı
• Emniyet Genel Müdürlüğü
• AFAD

Geçerli periyodik kontrol süresinin bitmesinden en geç 60 gün önce başvuru yapılmalıdır. İlk periyodik kontrol için başlangıç tarihi, binanın kullanıma ilişkin belge tarihidir. Sonraki kontrollerde ise önceki periyodik kontrol raporu tarihi esas alınır.

Düzenlenen yangın güvenlik raporu (EK-7), yapının herkesin görebileceği görünür bir noktasına asılır. Bu, binanın kullanıcılarını ve denetçileri bilgilendirmeye yönelik zorunlu bir uygulamadır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yönetmeliği yürütmekle görevlidir. Hukuki dayanak olarak 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 44, 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107. maddesi ve Bina Yangın Yönetmeliği (BYY) Madde 133 kullanılmıştır.

Yönetmelik taslağında 4 ayrı yetki seviyesi tanımlanmıştır:

Seviye	Kapsam	Eğitim
YGU-1	Düşük riskli, küçük ölçekli yapılar	65 saat
YGU-2	Orta/büyük ölçekli yapılar	85 saat
YGU-3	Yüksek riskli, uluslararası standart gerektiren yapılar	40 saat (YGU-2 üstüne ek)
YGU-K	Tehlikeli madde içeren yüksek tehlikeli yapılar	35 saat

Uluslararası standartlara göre tasarımlı binalarda YGU-1 ve YGU-2 görevlendirilemez.

YGU-1 için aşağıdaki ön lisans mezunları başvurabilir:

• Makine teknikeri
• İnşaat teknikeri
• Elektrik teknikeri
• Elektrik ve elektronik teknikeri
• İtfaiyecilik alanında 2 yıllık ön lisans mezunları

Eğitim süresi: 65 saat (teorik + uygulama)

YGU-2 için aşağıdaki lisans (4 yıllık) mezunları başvurabilir:

• Mimar
• İnşaat mühendisi
• Makine mühendisi
• Elektrik mühendisi
• Elektronik mühendisi
• Elektrik ve elektronik mühendisi

Eğitim süresi: 85 saat (teorik + uygulama)

YGU-3 için iki ön koşulun birlikte sağlanması gerekir:

• Geçerli YGU-2 yetki belgesine sahip olmak
• Son 1 yıl içinde, en az 2 farklı bina kullanım sınıfından olmak üzere en az 4 adet yapıya ait yangın güvenlik raporunu usulüne uygun düzenlemiş olmak

Ek eğitim süresi: 40 saat

YGU-K (Kimyasal Uzman), tehlikeli madde içeren yüksek tehlikeli yapılarda tehlikeli maddelerin tespiti ve sınıflandırılmasında görev yapan uzmanlık seviyesidir. Bu yapılarda YGU-3 ile birlikte çift imza zorunluluğu vardır.

Başvurabilecekler:

• Kimya mühendisleri
• Kimya alanında lisans mezunları

Eğitim süresi: 35 saat

Tüm YGU seviyeleri için ortak kabul şartları:

• Kasten işlenen suçtan 1 yıldan fazla hapis cezası almamış olmak
• Zimmet, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçlardan mahkûm olmamak
• Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak
• Disiplin yönünden meslekten ya da memuriyetten çıkarılmamış olmak
• Eğitimi başarıyla tamamlayıp sınavı geçmek

Evet. Bakanlık merkez teşkilatında yangın mevzuatı konusunda en az 3 yıl çalışmış teknik personel eğitim ve sınavdan muaf tutulur:

Meslek Grubu	Verilen Belge
YGU-1 meslek grubu (teknikerler)	Doğrudan YGU-1
YGU-2 meslek grubu (mühendis/mimar)	Doğrudan YGU-3
YGU-K meslek grubu (kimyacılar)	Doğrudan YGU-K

Eğitim iki aşamadan oluşur:

1. Teorik Eğitim: Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen eğitici kuruluşlarca verilir. Yüz yüze ya da uzaktan öğretim yöntemiyle yapılabilir. Eğitici kuruluşlar; üniversiteler veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve ticari iştirakleri olabilir.

2. Uygulama Eğitimi: Mahalli itfaiye teşkilatı gözetiminde, 2 farklı kullanım sınıfından 2 yapıda fiilen yangın güvenlik raporu düzenlenerek tamamlanır.

Eğiticiler en az tezli yüksek lisans ya da doktora/üstü akademik unvana sahip olmalıdır.

Evet. Teorik eğitim için katılım belgesi alınabilmesi amacıyla eğitimin en az %90’ına devam etmek zorunludur. Bu oranın altında kalınması durumunda sınava giriş hakkı kazanılamaz.

Eğitim 10 modülden oluşmaktadır (bazı modüller seviyeye göre farklılaşır):

Modül	Konu	Örnek Süre
1	Yangın Bilimi Temelleri + Yasal Çerçeve	6 saat
2	Yapı ve Malzeme (temel/ileri)	4–6 saat
3	Kaçış Yolları ve Tahliye	8–14 saat
4	Yangın Güvenlik Sistemleri – Elektrik	8–12 saat
5	Yangın Güvenlik Sistemleri – Söndürme	8–12 saat
6	Yüksek Tehlikeli Binalar ve Tehlikeli Maddeler	4–24 saat
7	Periyodik Kontrol Süreçleri	5–20 saat
8	Yangın Güvenliği Sorumluluğu (Tatbikat)	4 saat
9	Yapı Ruhsatı ve Kullanma İzni Kontrolleri	4 saat
10	Uluslararası Doküman ve Standart Okuma	16 saat

Sınav Bakanlık tarafından düzenlenir.

Seviye	Soru Sayısı	Başarı Notu
YGU-1, YGU-2, YGU-3	En az 50 çoktan seçmeli	100 üzerinden 70
YGU-K	En az 25 çoktan seçmeli	100 üzerinden 70

Sonuçlara itiraz için 7 iş günü süresi vardır; Bakanlık itirazları 15 iş günü içinde karara bağlar.

• Başarısız olan veya mazereti nedeniyle katılamayan adaylar, yeniden eğitime katılmadan 1 kez daha sınava girebilir.
• İkinci kez de başarısız olanlar eğitimi tekrar almak zorundadır.
• Sahte beyan, kopya veya başkası yerine sınava girme durumunda sınav geçersiz sayılır ve bir daha sınava girme hakkı tanınmaz.

Yetki belgesi 5 yıl geçerlidir. Yenilemek için:

• Süresi dolmadan sınava girilir ve başarılı olunur (eğitime yeniden katılmadan).
• 2 kez başarısız olunursa eğitime katılmak zorunlu hale gelir.
• Süresi içinde yenilenmeyen belge askıya alınır; bu sürede YGU olarak faaliyette bulunulamaz.

Bakanlık zorunlu güncelleme eğitimleri açtığında katılım zorunludur; katılmayanların belgesi askıya alınır. YGU listesi ve askı/iptal bilgileri Bakanlığın resmi sitesinde yayımlanır.

Durum	Yaptırım
İlk iptal	5 yıl boyunca tekrar yetkilendirilemez
İkinci iptal	Kalıcı olarak yetkilendirilemez

Teorik eğitime başvuru için gerekli belgeler:

• T.C. kimlik numarası (yabancılar için pasaport + çalışma izni)
• Son 3 ay içinde alınmış adli sicil belgesi
• Diploma veya denklik belgesi
• Meslek odası faaliyet belgesi (son 6 ay içinde – odaya kayıt zorunlu olanlar için)
• KEP adresi belgesi
• KVKK kapsamında kişisel verilerin yayımlanmasına izin belgesi
• 1 adet vesikalık fotoğraf

Eksik belgeler için 15 iş günü tamamlama süresi tanınır.

Kontrol süreci 3 aşamadan oluşur:

Aşama	İçerik	Süre
1. Hazırlık	Yapı belgelerinin ve onaylı projelerin temini, kontrol listesinin belirlenmesi	5 iş günü (gerekirse +5)
2. Kontrol	Yönetici/yapı sahibi iştiraki ile mahallinde kontrol; EK-6 formu, fotoğraflar ve kanıt belgeleri	20 iş günü
3. Raporlama	EK-7 Yangın Güvenlik Raporu düzenlenir	5 iş günü

İtfaiyenin eksik veya anlaşılmaz bulgu tespit etmesi halinde YGU 5 iş günü içinde yazılı açıklama yapar.

Periyodik kontroller şu sistemleri kapsar:

• Yangın algılama ve ihbar sistemleri
• Acil durum aydınlatmaları
• Söndürme sistemleri (sprinkler, hidrant, CO₂ vb.)
• Kaçış yolları ve tahliye düzenleri
• Duman kontrol ve havalandırma sistemleri
• Yapı ve malzeme yangın direnci
• Yangın ekipleri ve tatbikat belgeleri

Öncelik itfaiye teşkilatlarındadır. İş yoğunluğu veya personel yetersizliği durumunda YGU’lar devreye girer. Bu yapı; itfaiye kapasitesini desteklemeyi ve denetim boşluklarını kapatmayı amaçlar.

Belgeler (onaylı proje, bakım kayıtları vb.) yoksa yapı için uygun yangın güvenlik raporu düzenlenemez. Belgesiz yapılar için YGU kontrol raporunda bu durum açıkça belirtilir ve ilgili idareye bildirilir.

Evet. Esaslı tadilat yapılan yapılarda periyodik kontrol takvimi, tadilatın yapı kullanma izin belgesinin onay tarihinden itibaren yeniden başlar. Amacı dışında kullanılan yapılarda ise periyodik kontrol yapılmaz; durum ilgili idareye bildirilir.

Kat mülkiyetli yapılarda:

• Birincil sorumluluk yöneticiye aittir.
• Yönetici yoksa sorumluluk yapı sahiplerine geçer.
• Ödenek kararı çıkmaması ya da ödemelerin tamamlanamaması nedeniyle kontrol yapılamamasında da sorumluluk yapı sahiplerindedir.

Hayır. YGU; kontrol görevini üstlendiği bir yapıda aynı anda yapım, tasarım, danışmanlık, fenni mesuliyet, denetim veya malzeme satışı yapamaz. Bu çıkar çatışması önlemi, raporların bağımsızlığını güvence altına almak için zorunludur.

Hayır. YGU; aşağıdaki kişilerle iş ilişkisi bulunan yapılarda görev alamaz:

• 3. dereceye kadar kan hısımları
• 2. dereceye kadar kayın hısımları
• Evlatlıkları

Hayır. YGU üstlendiği görevi — kısmen veya tamamen — bir başkasına devredemez. Görevin şahsen yürütülmesi zorunludur.

Evet. YGU’nun gizlilik yükümlülüğü görev sona erdikten sonra da devam eder. Bunun yanı sıra YGU; menfaat sağlayamaz, hediye kabul edemez, aracılık yapamaz.

Evet. Yapı sahibi veya yönetici, düzenlenen periyodik kontrol raporuna karşı 10 gün içinde itiraz hakkına sahiptir. İtiraz süreci ilgili idare aracılığıyla yürütülür.

İhlal Türü	Yaptırım
Diğer ihlaller — 1. fiil	Uyarı cezası
Diğer ihlaller — 3. uyarı	Yetki belgesi iptali
Sorumlulukları ihlal / İmar Kanunu yaptırımı	Yetki belgesi Bakanlıkça iptal edilir
Ölümle sonuçlanan yangın — kusur tespiti	Belge iptali + yargı süreci

Bakanlık, görevini yerine getirmeyen YGU’yu 15 iş günü içinde bildirim yükümlülüğü kapsamında ilgili birimlere iletir.

Tasarım ve projelendirme aşamasında uluslararası standartlar takip edilmektedir. Ancak kullanım sürecinde yapıya yapılan müdahaleler, bakımsız sistemler, kullanım amacı değişikliği ve denetim eksikliği ciddi riskler doğurmaktadır. Mevcut yönetmelikler ceza veremez — yaptırım için kanuni yetki zorunludur. Yeni sistem bu boşluğu kapatmayı hedefler.

Devlet her yapıyı tek tek sürekli denetleyemez. Yeni sistemde bina sahibi; tıpkı araç muayenesinde olduğu gibi periyodik kontrol talep etmek zorundadır. Muayenesiz araç trafikte ceza alıyorsa, geçerli yangın güvenlik raporu bulunmayan yapıda da idari yaptırım ve hizmet askıya alınması gündeme gelecektir.

En büyük sorumluluk bina sahipleri ve işletmecilere aittir. Periyodik kontrol başvurusu yapmak, eksiklikleri süresinde gidermek, sistemlerin bakımını yaptırmak ve belgeleri hazır bulundurmak yapı sahibinin/yöneticinin sorumluluğundadır.

Hayır. İtfaiyenin proje onay yetkisi yoktur. İmar Kanunu’na göre proje onay yetkisi ruhsatı veren idarededir (belediye vb.). İtfaiye; ruhsat ve iskan aşamasında uygun görüş vererek sürece katkı sağlar.

Elektrikli araç yangınları giderek artmakta ve mevcut sprinkler/söndürme sistemleri yeterli kalmamaktadır. Yönetmelik kapsamında; deneysel çalışmalar sonucunda ilave güvenlik önlemleri alınması koşuluyla kapalı otoparklarda elektrikli araçlar kabul edilebilir. Bu alan düzenlemeleri gelişmeye devam etmektedir.

Yeterince yer almıyor — bu sistemin en zayıf halkalarından biri olarak görülmektedir. Gelecekte sigorta primlerinin, YGU tarafından düzenlenen risk raporlarına dayandırılması hedeflenmektedir. Bu entegrasyon gerçekleştiğinde sistem hem daha güçlü hem de öz-denetimli hale gelecektir.

• Yangın güvenliği tek seferlik bir proje olmaktan çıkacak, sürekli denetlenebilir hale gelecek.
• YGU, resmi olarak tanınan ve yasal statüsü olan bir meslek haline gelecek.
• Binalardaki yangın sistemleri aktif ve işler durumda tutulacak.
• Can ve mal kayıpları azalacak, yangın sonrası hukuki sorumluluk daha net belirlenecek.