YANGIN GÜVENLİK UZMANLIĞI (YGU) EĞİTİM MÜFREDATI VE UYGULAMA REHBERİ

1. UZMANLIK KRİTERLERİ

Yangın Güvenlik Uzmanlığı (YGU) seviyeleri ve bu sertifika programlarına katılabilecek meslek grupları ile eğitim şartları aşağıda belirtilmiştir:

YGU1 sertifika programı;

Makine teknikeri, inşaat teknikeri, elektrik teknikeri, elektrik ve elektronik teknikeri olanlar,
İtfaiyecilik alanında iki yıllık ön lisans öğrenimini tamamlayanlar.

YGU2 sertifika programı;

Mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi, elektronik mühendisi, elektrik ve elektronik mühendisi
Binalarda yangın güvenliği alanında tezli yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar.

YGU3 sertifika programı;

YGU2 sertifikasına sahip olmak,
En az dört yapının yangın güvenlik raporunu usulüne uygun olarak düzenlemiş olmak.

2. BELGELENDİRME SÜRECİ

Belgelendirme süreci eğitim ve sınav olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır:

Eğitim Süreleri:

YGU 1: 60 saat
YGU 2: 80 saat
YGU 3: 40 saat

Sınav:

Sınav sonucunda 100 üzerinden 70 ve üstünde puan alan kişiler sertifika almaya hak kazanır.

3. EĞİTİM MÜFREDATI (TAM TABLO)

Eğitim sürecinde yer alan tüm modüller, içerikleri, kazanımları ve ilgili eğitici profilleri eksiksiz olarak aşağıda listelenmiştir:

Modül	Konu Başlığı	İçerik	Kazanımlar	Süre (Saat)	Referans	Seviye	Eğitici Mesleği
Modül 1	Yasal Çerçeve ve Yangın Bilimi	Yangın bilimi temelleri, mevzuat okuma, yetki ve etik, proje okuma	Yangın biliminin temel kavramlarını açıklar. Ulusal mevzuatı yorumlar. İlgili diğer ulusal mevzuatları bilir. Yetki ve sorumluluk sınırlarını bilir. Yangın projelerini yangın güvenliği açısından değerlendirir.	8	BYKHY (1. ve 10. KISIM) İmar Kanunu Kat Mülkiyeti Kanunu	YGU1, YGU2	Mimar, İnşaat Müh., Makine Müh., Elektrik Müh.
Modül 2-A	Yapı ve Malzeme	Malzeme yangın davranışı, taşıyıcı sistemler	Yapı malzemelerinin yangın davranışını bilir. Taşıyıcı sistemlerin ve yapı elemanlarının yangın güvenliğini bilir.	4	BYKHY (2. KISIM) Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Türk Standartları	YGU1	Mimar, İnşaat Müh.
Modül 2-B	Yapı ve Malzeme	Malzeme yangın davranışı, taşıyıcı sistemler	Yapı malzemelerinin yangın davranışını değerlendirir. Taşıyıcı sistemlerin ve yapı elemanlarının yangın güvenliğini yorumlar.	6	BYKHY (2. KISIM) Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Türk Standartları	YGU2	Mimar, İnşaat Müh.
Modül 3-A	Tahliye	Kullanım sınıfları, insan davranışı, tahliye ve kaçış	Bina tehlike sınıflarını bilir. Bina kullanım sınıflarını bilir. Tahliye, kaçış yolu ve kaçış merdiveni özellikleri ve güvenliğini bilir.	8	BYKHY (2., 3. ve 4. KISIM) Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Türk Standartları	YGU1	Mimar, İnşaat Müh.
Modül 3-B	Tahliye	Kullanım sınıfları, insan davranışı, tahliye ve kaçış	Bina tehlike sınıflarını bilir. Bina kullanım sınıflarını bilir. Tahliye, kaçış yolu ve kaçış merdiveni özellikleri ve güvenliğini değerlendirir.	14	BYKHY (2., 3. ve 4. KISIM) Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Türk Standartları	YGU2	Mimar, İnşaat Müh.
Modül 4-A	Yangın Güvenliği Sistemleri-1	Elektrik tesisatı, sistemleri	Asansör, yıldırımdan korunma tesisatı, transformatör ve jeneratör, elektrik tesisatı ve sistemleri, iç tesisat, yapıya entegre güneş enerjisine dayalı elektrik üretim sistemleri, acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi, yangın algılama ve uyarı sistemleri hakkında bilgi sahibidir. Yangın güvenliği sistemlerinin uygunluğunu kontrol eder. Bakım, test, periyodik kontrol kayıtlarını değerlendirir.	8	BYKHY (4. ve 5. KISIM) İş Ekipmanları Yönetmeliği Türk Standartları	YGU1	Elektrik Müh.
Modül 4-B	Yangın Güvenliği Sistemleri-1	Elektrik tesisatı ve sistemleri	Asansör, yıldırımdan korunma tesisatı, transformatör ve jeneratör, elektrik tesisatı ve sistemleri, iç tesisat, yapıya entegre güneş enerjisine dayalı elektrik üretim sistemleri, acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi, yangın algılama ve uyarı sistemleri hakkında tasarım ve kurulum kriterlerini bilir. Yangın güvenliği sistemlerinin uygunluğunu kontrol eder. Bakım, test, periyodik kontrol kayıtlarını değerlendirir.	12	BYKHY (4. ve 5. KISIM) İş Ekipmanları Yönetmeliği Türk Standartları	YGU2	Elektrik Müh.
Modül 5-A	Yangın Güvenliği Sistemleri-2	Duman kontrol ve söndürme sistemleri	Duman kontrol sistemi, basınçlandırma sistemi, yangın söndürme sistemleri, sulu söndürme sistemleri, köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme ve önleme sistemleri, taşınabilir söndürme cihazları hakkında bilgi sahibidir. Yangın güvenliği sistemlerinin uygunluğunu kontrol eder. Bakım, test, periyodik kontrol kayıtlarını değerlendirir.	8	BYKHY (4., 6. ve 7. KISIM) İş Ekipmanları Yönetmeliği Türk Standartları	YGU1	Makine Müh.
Modül 5-B	Yangın Güvenliği Sistemleri-2	Duman kontrol ve söndürme sistemleri	Duman kontrol sistemi, basınçlandırma sistemi, yangın söndürme sistemleri, sulu söndürme sistemleri, köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme ve önleme sistemleri, taşınabilir söndürme cihazları hakkında tasarım, kurulum kriterlerini bilir ve kontrol eder. Yangın güvenliği sistemlerinin uygunluğunu kontrol eder. Bakım, test, periyodik kontrol kayıtlarını değerlendirir.	12	BYKHY (4., 6. ve 7. KISIM) İş Ekipmanları Yönetmeliği Türk Standartları	YGU2	Makine Müh.
Modül 6	Periyodik Kontrol ve Süreçleri	Kontrol süreci, kontrol formları, rapor yazımı, bilgilendirme	Kontrol sürecini yönetir. Uygunsuzlukları teknik olarak tespit eder. Bulguları açık biçimde sunar. Bina yönetimini/sahibini, test/bakım/periyodik kontrol, tatbikat, ekipler konusunda doğru bilgilendirir. Geçerli ve doğru yangın güvenlik raporu hazırlar.	20	BYKHY (9. KISIM) Periyodik Kontrol … Yönetmeliği	YGU1, YGU2	Mimar, İnşaat Müh., Makine Müh., Elektrik Müh. + İtfaiye
Modül 7	Yangın Güvenliği Sorumluluğu	Tatbikat, eğitim, ekipler	Tatbikat, eğitim, ekipler hakkında bilgi sahibidir.	4	BYKHY (9. KISIM)	YGU1, YGU2	AFAD + İtfaiye
Modül 8	Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni Aşamalarındaki Kontroller	Proje ve uygulama kontrol süreci, rapor yazımı, bilgilendirme	Proje ve uygulama kontrol süreçlerini yönetir. Uygunsuzlukları teknik olarak tespit eder. Bulguları açık biçimde sunar. İlgili itfaiye teşkilatını doğru bilgilendirir. Geçerli ve doğru uygunluk raporu hazırlar.	4	BYKHY	YGU2, YGU3	Mimar, İnşaat Müh., Makine Müh., Elektrik Müh.
Modül 9	Yüksek Tehlikeli Binalar ve Tehlikeli Maddeler	Tehlikeli maddelerin depolanması ve kullanılması ile yüksek tehlikeli binaların siniflandirilmasi	Patlayıcı maddeler, parlayıcı ve patlayıcı gazlar, yanıcı ve parlayıcı sıvılar ve bu maddelerin depolandığı ve kullanıldığı yerlerde alınması gereken yangın tedbirleri hakkında bilgi sahibidir. Yüksek Tehlikeli Binaların hangileri olduğunu bilir.	24	BYKHY (8. KISIM) Türk Standartları	YGU3	Mimar, İnşaat Müh., Makine Müh., Elektrik Müh.
Modül 10	Uluslararası Doküman ve Standart Okuma	Temel uluslararası dokümanı, uluslararası standartları okuma	Ulusal mevzuatta hüküm bulunmayan durumlara ilişkin değerlendirme yapmayı bilir. Uluslararası standartlar, ve içerikleri hakkında bilgi sahibidir.	12	Uluslararası Doküman ve Standartlar	YGU3	Mimar, İnşaat Müh., Makine Müh., Elektrik Müh.

4. DENETİM VE PERİYODİK KONTROL İŞ AKIŞI

Mahalli İtfaiye Teşkilatı üzerinden iki ayrı kol ile yürütülür:

DENETİM Kolu

İstenilen Kontrol Formu Doldurulabilir – Yangın Güvenlik Raporu Hazırlanır.

Başlama Şekli: Başvuru üzerine, Yangın uzmanlarının görevini ifasını denetleme veya Resen.
Sonuç OLUMSUZ ise: Durum İlgili İdare’ye bildirilir. (İmar Kanunu kapsamında işlem yapılır). İlgili İdare konuyu Bakanlık’a iletir.

PERİYODİK KONTROL Kolu

Gerekirse Yangın Güvenlik Uzmanı/Uzmanları Görevlendirir.

Yönetici veya Yapı Sahibi sorumluluğunda aşağıdaki adımlarla ilerler:

HAZIRLIK: Belge ve proje temini.
KONTROL: Kontrol Formunun Doldurulması.
RAPORLAMA: Yangın Güvenlik Raporunun Hazırlanması (Bu aşamada Yönetici/Yapı Sahibine Bilgi Verilir).
İLGİLİ İDARE: * OLUMLU: Süreç tamamlanır.
- OLUMSUZ: Eksiklikler için Yönetici/Yapı Sahibine Süre Verilir. İmar Kanunu ve/veya Kabahatler Kanunu kapsamında işlem yapılır.

5. YANGIN GÜVENLİK UZMANLIĞI VE PERİYODİK KONTROL (SINIR VE SÜRELER)

Kullanım Sınıfı	Sınır	Kontrol Periyodu (ay)	En Az YGU Seviyesi
Konut	Yapı yüksekliği 21,50 m üstü- 30,50 m altı	36	YGU1
Konut	Yapı yüksekliği 30,50 m ve üstü	36	YGU2
Konaklama amaçlı binalar	Yatılan oda sayısı 25 ve altında	36	YGU1
Konaklama amaçlı binalar	Yatılan oda sayısı 25’in üstünde	24	YGU2
Kurumsal binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² ve altı	36	YGU1
Kurumsal binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² üstü	24	YGU2
Büro binaları	Yapı inşaat alanı 1.000 m² ve altı	36	YGU1
Büro binaları	Yapı inşaat alanı 1.000 m² üstü	24	YGU2
Ticari amaçlı binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² ve altı	36	YGU1
Ticari amaçlı binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² üstü	24	YGU2
Endüstriyel Tesisler	Yüksek Tehlikeli Yapılar	12	YGU3
Endüstriyel Tesisler	Orta Tehlikeli Yapılar	24	YGU2
Endüstriyel Tesisler	Düşük Tehlikeli Yapılar	36	YGU1
Toplanma Amaçlı Binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² ve altı	36	YGU1
Toplanma Amaçlı Binalar	Yapı inşaat alanı 1.000 m² üstü	24	YGU2
Depolama Amaçlı Tesisler	Yüksek Tehlikeli Yapılar	12	YGU3
Depolama Amaçlı Tesisler	Orta Tehlikeli Yapılar	24	YGU2
Depolama Amaçlı Tesisler	Düşük Tehlikeli Yapılar	36	YGU1
Yüksek Tehlikeli Yerler	Sınır olmaksızın	12	YGU3

Not:

Mahalli İtfaiye Teşkilatının tüm yapılarda periyodik kontrol yapma yetkisi vardır.
Karışık kullanım amaçlı binalarda, daha yüksek koruma tedbiri gerektiren kullanım sınıfında kontrol yapılır.

6. KONTROL FORMU İŞ AKIŞI

A. Girdi Bilgileri

İmara uygunluk: Yapı ruhsatı, Yapı kullanma izin belgesi, Yapı kayıt belgesi, var (durumu).
Yapı Bilgileri: Yapı ruhsatı/kaydı tarihi, Yapı nizamı, Kullanım sınıfı, Yapı yüksekliği, Bina yüksekliği, Merdiven evi yüksekliği, Yol üstü/altı kat adedi, Yapı inşaat alanı, Kat alanları, Kullanıcı yükü, Tehlike sınıfı, Taşıyıcı sistemi, Cephe uygulaması, Yola mesafe.
Varsa (İlave Bilgiler): Esaslı tadilatlar, Otopark alanı, Elektrikli şarj ünite bilgileri, PV bilgileri, Depolanan madde bilgileri, Atrium, Jeneratör odası, Trafo odası, Kazan dairesi, İç ulaşım yolları, Orman alanı yakınlığı.

B. Değerlendirme Aşaması

Mevzuat Analizi: Tabi olduğu mevzuat ve tedbirlerin tespiti (Referans yıllar: 2002, 2007, 2026). Bunun sonucunda “Güncel mevzuat ilave tedbirleri” belirlenir.
Uzmanlık Analizi: YGU seviyesi tespiti yapılır ve “YGU uygunluğu” değerlendirilir.

C. Form ve Raporlama

Tüm bu veriler ışığında KONTROL FORMU oluşturulur. Formun içeriği şu kapsamlardadır:

- Periyodik kontrolün içeriği
- Yazılım kapsamı

Son olarak Yangın Güvenlik Raporu hazırlanır. Rapora dâhil edilecek Ekler şunlardır:

Tespit fotoğrafları
Sistem muayene belgeleri
İlave tespitler

(Tüm tabloların ve akışların kaynağı: Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü)