1. Yapı Ruhsatı Vermeye Yetkili İdarelerin Sorumlulukları
İmar idareleri üç kritik aşamada sorumluluk taşır:
Yapı Ruhsatı Aşamasında
- Mimari, statik, mekanik ve elektrik tesisat projelerinin yönetmeliğe uygunluğunu kontrol etmek
- Yangın tahliye, algılama ve söndürme projelerinin mevzuata uygunluğunu incelemek
Yapı Kullanım İzni Aşamasında
- Onaylı projelere uygun imalat yapıldığını yerinde kontrol etmek
- Tüm sistemlerin çalışır durumda olduğunu doğrulamak
İşyeri Açma ve Çalıştırma Aşamasında
- Yapının yönetmeliğe uygunluğunu kontrol etmek
2. Yatırımcı Kuruluşların Sorumlulukları
| Aşama | Yükümlülük |
|---|---|
| Yapı ruhsatı | Tasarımın yönetmeliğe uygun hazırlatılması |
| Yapı kullanma izni | Onaylı projelere göre imalatların yaptırılması ve işletmeye hazır hale getirilmesi |
| İşletme aşamasına kadar | Yangın tahliye, algılama ve söndürme sistemlerinin her an aktif ve çalışır tutulması |
3. Yapı Sahibi, İşletmeci ve İşverenin Sorumlulukları
Yangın tahliye, yangın algılama ve söndürme sistemlerinin yönetmeliğe uygun olarak her an aktif ve çalışır olarak tutulmasından bina sahibi, işletmeci veya işveren sorumludur.
Bu sorumluluğun ihmal edilmesi yönetmeliğe aykırılık kapsamında değerlendirilir. Kaçış kapılarının barikatlanması, yangın hollerinin depo olarak kullanılması gibi durumlar doğrudan bu sorumluluğun ihlali anlamına gelmektedir.
4. Tasarım ve Uygulama Sorumlulukları
Tasarımda Görevli Mimar ve Mühendisler
- Mimari, statik, mekanik ve elektrik tesisat projelerini yönetmeliğe uygun hazırlamaktan sorumludur
- Yangın tahliye, algılama ve söndürme projelerini standartlara göre çizmekten sorumludur
Uygulamada Görevli Mimar, Mühendis ve Yükleniciler
- Hazırlanan projenin birebir uygulanmasından sorumludur
- Malzeme seçiminden teknik detaylara kadar tüm uygulama süreci bu kişilerin sorumluluğundadır
Müşavir, danışman, proje kontrol ve yapı denetim yetkilileri de görev aldıkları kapsamda sorumlu tutulmaktadır.
Proje ve Denetim Sürecindeki Özel Durumlar
Ayrı Hazırlanan Projeler
- Yangın algılama ve söndürme projeleri → tesisat projelerinden ayrı
- Bir katı 2.000 m²’yi (taslakta: 1.000 m²) aşan yapılarda tahliye projeleri → mimari projelerden ayrı
Taslak Yenilik: İtfaiye Uygunluk Görüşü
2026 taslağına göre ayrı hazırlanan algılama, söndürme ve tahliye projeleri, mahalli itfaiye teşkilatının uygun görüşü alındıktan sonra ruhsat idaresince onaylanacaktır.
Sigorta Şirketlerinin Yükümlülükleri
- Mevcut düzenlemede: Yangın sigortası taleplerinde yönetmeliğe uygunluğu kontrol etmek
- Taslak düzenlemede: Güncel yangın güvenlik raporu istemek
Pratik Öneriler: Sorumlulukların Doğru Yönetimi
- Projelendirme aşaması: Yangın projeleri uzmanlığına güvenilir mühendisler tarafından hazırlanmalıdır
- Uygulama aşaması: Onaylı projeden sapma olmadan uygulama yapılmalıdır
- İşletme aşaması: Periyodik bakımlar aksatılmadan yaptırılmalı, kayıt tutulmalıdır
- Denetim aşaması: Denetçilere tam erişim sağlanmalı, istenilen belgeler hazır bulundurulmalıdır
Sıkça Sorulan Sorular
Kaçış kapısını kilitleyen bina sahibine ne olur?
BYKHY kapsamında bina sahibi yangın güvenlik sistemlerini çalışır tutmaktan sorumludur. Kaçış yollarının engellenmesi hem idari hem de cezai yaptırım doğurabilir.
Yapı denetim şirketleri yangın güvenliğinden sorumlu mudur?
Evet. Yapı yapılmasında ve kullanımında görev alan yapı denetimi yetkilileri de sorumluluk kapsamındadır.
Yanlış proje çizen mühendise yaptırım uygulanabilir mi?
Evet. Projeyi hazırlayan mimar ve mühendisler, projenin yönetmeliğe uygunluğundan doğrudan sorumludur ve aykırılıklar meslek kuruluşlarına bildirilebilir.
Kiracı ile mal sahibinden hangisi yangın sistemlerinden sorumludur?
İşletme aşamasında yapı sahibi, işletmeci veya işveren sorumludur. Pratikte bu sorumluluk kira sözleşmesinde belirlenebilir; ancak yasal sorumluluk her iki tarafı da kapsayabilir.
Belediyenin yapı kullanma iznini vermemesi için gereken koşul nedir?
BYKHY’ye uygun imalat yapılmadığının tespit edilmesi durumunda eksiklikler giderilinceye kadar yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez.